Η ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΕΘΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟ ΒΩΜΟ ΤΟΥ ΚΕΔΡΟΥΣ ΦΕΡΝΕΙ ΣΕΙΣΜΟ ΣΤΑ SOCIAL MEDIA

Η έναρξη της ομοσπονδιακής δίκης κατά της Meta (μητρικής εταιρείας των Instagram και Facebook) στο Όκλαντ της Καλιφόρνια συνιστά κομβικό σημείο για την τεχνολογική βιομηχανία. Η υπόθεση, στην οποία πρωτοστατεί ένας συνασπισμός 29 αμερικανικών πολιτειών (με επικεφαλής την Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ), φέρνει το κολοσσό των social media αντιμέτωπο με βαριές κατηγορίες.

Τα Βασικά Σημεία του Κατηγορητηρίου

Εθιστικός Σχεδιασμός βάσει Νευροεπιστήμης: Οι πολιτείες υποστηρίζουν ότι η Meta αξιοποίησε μελέτες για την ανάπτυξη του εγκεφάλου των εφήβων (όπως η αναζήτηση επιβράβευσης και ο ασθενής έλεγχος των παρορμήσεων). Ενσωμάτωσε λειτουργίες όπως το infinite scrolling (άπειρη κύλιση), τις αλγοριθμικές προτάσεις, τα notifications και τα likes για να προκαλεί συνεχείς εκκρίσεις ντοπαμίνης.
Γνώριζαν τις Βλάβες αλλά Επέλεξαν το Κέρδος: Στο δικαστήριο παρουσιάζονται εσωτερικά έγγραφα της εταιρείας. Χαρακτηριστική είναι η εσωτερική αναφορά με τίτλο «The young ones are the best ones» («Οι μικροί είναι οι καλύτεροι»), καθώς και σημειώσεις που παραδέχονταν ότι «οι έφηβοι είναι εθισμένοι ανεξάρτητα από το πώς αισθάνονται».
Παράνομη Συλλογή Δεδομένων: Κατηγορείται για συλλογή προσωπικών δεδομένων παιδιών κάτω των 13 ετών χωρίς τη συγκατάθεση των γονέων, παραβιάζοντας την ομοσπονδιακή νομοθεσία (COPPA).
«Don't Ask, Don't Tell» για Ηλικίες: Σύμφωνα με καταθέσεις πρώην στελεχών (όπως ο Arturo Béjar), η Meta εφάρμοζε πολιτική ανοχής για χρήστες κάτω των 13 ετών, ενώ μέτρα προστασίας για θέματα όπως οι διατροφικές διαταραχές υποβαθμίζονταν συστηματικά για χάρη της αύξησης των χρηστών.

Τα Οικονομικά και Θεσμικά Διακυβεύματα

Άξονας	Περιγραφή
Απαιτούμενες Αποζημιώσεις	Οι πολιτείες διεκδικούν πρόστιμα που αγγίζουν τα 193 έως 200 δισεκατομμύρια δολάρια (με βάση τις καταγεγραμμένες παραβάσεις ανά ανήλικο χρήστη). Σε θεωρητικό επίπεδο η εταιρεία ανέφερε ότι η ευθύνη θα μπορούσε να υπολογιστεί έως και στα 1,4 τρισ. $.
Δομικές Αλλαγές στις Εφαρμογές	Εκτός από τα πρόστιμα, ζητείται η δικαστική επιβολή αλλαγών στον πυρήνα του Instagram/Facebook: κατάργηση/τροποποίηση αλγορίθμων, περιορισμοί στα likes, αυστηρά όρια χρόνου και αποτελεσματικοί μηχανισμοί αποκλεισμού ανηλίκων.
Ιστορικό Προηγούμενο	Οι γενικοί εισαγγελείς παρομοιάζουν τη δίκη με τις ιστορικές προσφυγές κατά των καπνοβιομηχανιών τη δεκαετία του '90, όπου αποδείχθηκε ότι οι εταιρείες έκρυβαν τις μελέτες για την επικινδυνότητα του τσιγάρου.

Η Γραμμή Υπεράσπισης της Meta

Η νομική ομάδα της εταιρείας απορρίπτει τους ισχυρισμούς υποστηρίζοντας ότι:

Ο «εθισμός στα social media» δεν αποτελεί επίσημη κλινική διάγνωση.
Τα εσωτερικά έγγραφα παρουσιάζονται αποσπασματικά και εκτός πλαισίου.
Η ψυχική υγεία των νέων επηρεάζεται από σύνθετους κοινωνικούς παράγοντες και όχι αποκλειστικά από μία εφαρμογή.
Έχει ήδη λάβει σειρά μέτρων προστασίας, όπως η εισαγωγή των ειδικών «Teen Accounts» (Λογαριασμοί Εφήβων).

Η έκβαση της δίκης αναμένεται να καθορίσει το μέλλον του υπεύθυνου σχεδιασμού λογισμικού (duty of care) για όλες τις πλατφόρμες της Big Tech (TikTok, YouTube, Snap).