WINDOWS: ΤΑ ΠΙΟΣ ΣΥΝΗΘΗΣΙΜΕΝΑ ΛΑΘΗ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ ΚΑΙ ΠΩΣ ΘΑ ΒΛΕΤΙΩΣΕΤΕ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΑΣ

Όλοι έχουμε περάσει από το στάδιο του αρχάριου χρήστη στα Windows, και είναι σχεδόν νομοτέλεια ότι θα κάνουμε μερικά λάθη μέχρι να μάθουμε. Το πρόβλημα είναι ότι ορισμένες γκάφες μπορούν να επιβραδύνουν τον υπολογιστή, να γεμίσουν την οθόνη με ανεπιθύμητες διαφημίσεις ή ακόμα και να θέσουν σε κίνδυνο τα προσωπικά μας δεδομένα.

Ακολουθούν οι πιο συχνές «παγίδες» και ο τρόπος να τις προσπεράσεις χωρίς απώλειες σύμφωνα με τον οδηγό του freegr.gr:

1. Το σύνδρομο του «Επόμενο - Επόμενο - Τέλος» (Next - Next - Finish)

Όταν εγκαθιστάς ένα δωρεάν πρόγραμμα (π.χ. έναν media player ή έναν PDF reader), είναι πολύ εύκολο να πατάς στα τυφλά «Next».

Η γκάφα: Μαζί με το πρόγραμμα που θέλεις, δίνεις κατά λάθος έγκριση να εγκατασταθούν παράλληλα extra γραμμές εργαλείων (toolbars), άλλοι browsers ή αμφίβολα προγράμματα καθαρισμού (bloatware/pup).
Πώς να το αποφύγεις: Μην βιάζεσαι. Σε κάθε βήμα της εγκατάστασης, διάβαζε τι γράφει η οθόνη. Επιλέγε πάντα την «Προσαρμοσμένη εγκατάσταση» (Custom/Advanced Installation) και αποεπίλεξε (uncheck) κουτάκια που λένε "Install additional software" ή "Make X my default browser".

2. Αποθήκευση όλων των αρχείων στην Επιφάνεια Εργασίας (Desktop)

Η επιφάνεια εργασίας είναι βολική, αλλά δεν είναι αποθηκευτικός χώρος.

Η γκάφα: Η γεμάτη επιφάνεια εργασίας με εκατοντάδες αρχεία, φακέλους και βίντεο φορτώνει την μνήμη RAM του υπολογιστή (καθώς τα Windows πρέπει να δημιουργούν προεπισκοπήσεις για όλα αυτά τα εικονίδια) και καθυστερεί την εκκίνηση. Επιπλέον, αν καταρρεύσει το σύστημα, τα αρχεία στο Desktop είναι τα πρώτα που κινδυνεύουν.
Πώς να το αποφύγεις: Χρησιμοποίησε την Επιφάνεια Εργασίας μόνο για συντομεύσεις (shortcuts). Τα πραγματικά σου αρχεία να τα οργανώνεις στους φακέλους Έγγραφα, Εικόνες, Βίντεο ή σε ξεχωριστό δίσκο/partition.

3. Χρήση «μαγικών» προγραμμάτων καθαρισμού και Registry Cleaners

Η υπόσχεση ότι ένα πρόγραμμα θα κάνει τον υπολογιστή σου «να πετάει σαν καινούργιος» είναι δελεαστική.

Η γκάφα: Τα Windows δεν χρειάζονται τρίτα προγράμματα για να καθαρίσουν το μητρώο (Registry). Η αλόγιστη χρήση τέτοιων εργαλείων συχνά διαγράφει κρίσιμα αρχεία του συστήματος, προκαλώντας μπλε οθόνες (BSOD) και αστάθεια.
Πώς να το αποφύγεις: Εμπιστεύσου τα ενσωματωμένα εργαλεία των Windows. Χρησιμοποίησε τη «Ρύθμιση χώρου αποθήκευσης» (Storage Sense) ή την «Εκκαθάριση Δίσκου» (Disk Cleanup) που περιλαμβάνονται στο σύστημα.

4. Κατεβάσματα από τυχαίες/άγνωστες πηγές

Ψάχνεις ένα πρόγραμμα και πατάς στο πρώτο αποτέλεσμα που βγάζει η αναζήτηση.

Η γκάφα: Πολλές ιστοσελίδες βάζουν ψεύτικα κουμπιά "Download" που στην πραγματικότητα κατεβάζουν διαφημιστικά (adware) ή ιούς.
Πώς να το αποφύγεις: Κατέβαζε λογισμικό μόνο από την επίσημη ιστοσελίδα του δημιουργού ή από το Microsoft Store. Αν ψάχνεις δωρεάν εφαρμογές, εμπιστεύσου αξιόπιστες πλατφόρμες όπως το Ninite.com.

5. Αναβολή των Windows Updates επ' αόριστον

Τα αιφνίδια updates μπορεί να είναι εκνευριστικά όταν προσπαθείς να δουλέψεις, αλλά η πλήρης απενεργοποίησή τους είναι επικίνδυνη.

Η γκάφα: Η παραμονή σε παλαιότερες εκδόσεις αφήνει τον υπολογιστή έκθετο σε γνωστά κενά ασφαλείας που εκμεταλλεύονται οι χάκερ και οι ιοί (ransomware).
Πώς να το αποφύγεις: Άφησε τα Windows να κάνουν τις ενημερώσεις τους. Αν σε ενοχλούν την ώρα της δουλειάς, ρυθμίστε τις «Ώρες δραστηριότητας» (Active Hours) στις ρυθμίσεις, ώστε ο υπολογιστής να κάνει επανεκκίνηση μόνο όταν δεν τον χρησιμοποιείς.

6. Άγνοια για τα Προγράμματα Εκκίνησης (Startup Apps)

Με τον καιρό ο υπολογιστής κάνει 5 λεπτά να ανοίξει.

Η γκάφα: Σχεδόν κάθε εφαρμογή που εγκαθιστάς (Spotify, Steam, Skype, Torrent clients) ρυθμίζεται αυτόματα να ανοίγει μαζί με τα Windows, δεσμεύοντας πόρους του υπολογιστή από το πρώτο δευτερόλεπτο.
Πώς να το αποφύγεις: Άνοιξε τη Διαχείριση Εργασιών (Task Manager) πατώντας Ctrl + Shift + Esc, πήγαινε καρτέλα «Εφαρμογές εκκίνησης» (Startup apps) και απενεργοποίησε ό,τι δεν σου είναι απολύτως απαραίτητο να ανοίγει αμέσως.

7. Μηδενική μέριμνα για Αντίγραφα Ασφαλείας (Backups)

Η γκάφα: Η νοοτροπία «δε θα τύχει σε μένα». Όταν ένας δίσκος χαλάσει ή προσβληθεί από ιό, τα δεδομένα χάνονται για πάντα.
Πώς να το αποφύγεις: Εφάρμοσε τον κανόνα των αντιγράφων ασφαλείας. Κράτα τα σημαντικά σου αρχεία συγχρονισμένα σε μια cloud υπηρεσία (OneDrive, Google Drive) ή περιοδικά σε έναν εξωτερικό σκληρό δίσκο.